Κοίτα ένα παιδί τριών χρονών όταν παίζει. Κάθεται στο πάτωμα, σηκώνεται, ξαπλώνει, ξανακάθεται, δεκάδες φορές την ώρα, χωρίς να το σκεφτεί. Οι περισσότεροι ενήλικες έχουν χρόνια να ξαπλώσουν σε πάτωμα. Περνάμε την μέρα καθιστοί και την νύχτα σε μαλακό στρώμα, και κάπου στην μέση ξεχάσαμε το πιο απλό μέρος για να ξεκουραστεί το σώμα. Πέντε λεπτά ξαπλωμένος στο πάτωμα, χωρίς να κάνεις τίποτα, και το σώμα αρχίζει να σου δείχνει τι κουβαλάει.
Η ιδέα
Ο μηχανισμός είναι απλός: το μαλακό σε βολεύει, το σκληρό σε πληροφορεί. Το στρώμα βουλιάζει εκεί που βαραίνεις και κρύβει τις ασυμμετρίες σου. Το πάτωμα δεν υποχωρεί. Σε στηρίζει ομοιόμορφα από το κεφάλι ως τις φτέρνες, και έτσι το σώμα «ακούει» ξανά πώς είναι στ’ αλήθεια: ποια ωμοπλάτη δεν ακουμπάει, ποιος γοφός γέρνει, πού η μέση δεν πατάει.
Τι γίνεται στα πέντε αυτά λεπτά:
Η σπονδυλική στήλη ξεφορτώνει. Από την δεκαετία του '60 οι ερευνητές μετράνε την πίεση μέσα στους δίσκους της σπονδυλικής στήλης, και η θέση με την μικρότερη πίεση είναι το ξάπλωμα. Όσο καθόμαστε, οι δίσκοι χάνουν σιγά σιγά υγρό. Όταν ξαπλώνουμε, το ξαναπαίρνουν. Συνήθως αυτό γίνεται μόνο το βράδυ. Πέντε λεπτά το απόγευμα είναι ένα μικρό διάλειμμα ανάκαμψης μέσα στην μέρα.
Ο σβέρκος αφήνει. Στην βάση του κρανίου υπάρχουν μικροί μύες που κρατάνε το κεφάλι μπροστά στην οθόνη όλη μέρα. Χωρίς μαξιλάρι, το πίσω μέρος του κεφαλιού πιέζει απευθείας πάνω τους, και συχνά μέσα σε δύο λεπτά νιώθεις τον λαιμό να χαλαρώνει.
Ο ψοΐτης μακραίνει. Ο βαθύς μυς που ενώνει την μέση με τους μηρούς μένει κοντός όσο καθόμαστε. Ξαπλωμένος με τεντωμένα πόδια, τον αφήνεις στο πλήρες μήκος του, χωρίς προσπάθεια, μόνο με το βάρος των ποδιών.
Οι ωμοπλάτες γυρίζουν πίσω. Αν δεν ακουμπάνε και οι δύο στο πάτωμα, οι ώμοι σου έχουν «κλείσει» μπροστά από το πληκτρολόγιο. Μέσα στα πέντε λεπτά τις νιώθεις να κατεβαίνουν σιγά σιγά.
Το νευρικό σύστημα ησυχάζει. Οριζόντια θέση, σταθερή επιφάνεια, καμία ανάγκη για ισορροπία. Η καρδιά και η αναπνοή επιβραδύνουν, η αναπνοή κατεβαίνει στην κοιλιά.
Η ακινησία είναι η άσκηση. Δεν τεντώνεσαι, δεν κάνεις τίποτα. Το βάρος σου και το πάτωμα κάνουν την δουλειά.
Και κάτι ακόμη: το ίδιο το κατέβασμα και το σήκωμα από το πάτωμα είναι γυμναστική. Σε μια γνωστή μελέτη με πάνω από 2.000 ενήλικες άνω των 50, όσοι δυσκολεύονταν να καθίσουν και να σηκωθούν από το πάτωμα χωρίς στήριγμα είχαν αισθητά μεγαλύτερη θνησιμότητα τα επόμενα χρόνια.
Οι πρακτικές
Πέντε λεπτά ανάσκελα. Σε σκληρό πάτωμα (πλακάκι, ξύλο, ή με ένα λεπτό στρωματάκι γιόγκα), χωρίς μαξιλάρι. Χέρια στο πλάι ή στην κοιλιά, πόδια τεντωμένα. Μην κάνεις τίποτα.
Αν πονάει η μέση, λύγισε τα γόνατα. Πέλματα στο πάτωμα, και η μέση ακουμπάει πιο εύκολα. Όταν χαλαρώσει, τέντωσε το ένα πόδι και μετά το άλλο.
Η καλύτερη ώρα. Γύρω στις τρεις το απόγευμα, όταν έχεις ώρες καθιστός, και αμέσως μετά από άσκηση ή περπάτημα.
Ο έλεγχος των ωμοπλατών. Μόλις ξαπλώσεις, πρόσεξε αν ακουμπάνε και οι δύο το πάτωμα με την ίδια πίεση. Ξαναδές το στο πέμπτο λεπτό.
Κατέβα και σήκω χωρίς χέρια. Δοκίμασε να καθίσεις σταυροπόδι στο πάτωμα και να σηκωθείς χωρίς να στηριχτείς σε χέρια ή γόνατα. Αν δεν γίνεται ακόμα, στηρίξου όσο χρειάζεται. Η επανάληψη το βελτιώνει.
Δήλωση πολιτικής ορθότητας της ημέρας Σε έντονο ή καινούριο πόνο στην μέση ή στον αυχένα, μίλα πρώτα με γιατρό. Αν είσαι έγκυος σε προχωρημένο στάδιο, μην ξαπλώνεις για ώρα ανάσκελα. Για να σηκωθείς, γύρνα πρώτα στο πλάι.