«Δεν μου βγαίνει τίποτα.» «Έτσι είμαι εγώ.» «Δεν είμαι για τέτοια.» Τα λες δέκα φορές την μέρα και δεν τα προσέχεις καν. Κάποιος όμως τα ακούει όλα, χωρίς να χάνει λέξη: εσύ. Κάθε φορά που τα ακούς, τα πιστεύεις λίγο περισσότερο. Δεν περιγράφεις. Υπογράφεις.
Η ιδέα
Η ιδέα είναι παλιά όσο ο γραπτός λόγος: η λέξη δεν περιγράφει απλώς τον κόσμο, τον φτιάχνει. «Εν αρχή ην ο Λόγος», ξεκινάει το Κατά Ιωάννην. Στην αρχαία Αίγυπτο, ο θεός Πτα φτιάχνει τον κόσμο με την καρδιά και την γλώσσα: πρώτα τον σκέφτεται, μετά τον λέει. Για τους Πυθαγόρειους λέγεται ότι οι νέοι μαθητές σιωπούσαν χρόνια πριν τους αφήσουν να μιλήσουν. Στην Καββαλά, κάθε γράμμα είναι και αριθμός, ένα τούβλο της δημιουργίας. Διαφορετικοί λαοί, ίδιο μήνυμα: η λέξη είναι εργαλείο με κόψη, και πρώτα μαθαίνεις να την κρατάς.
Στην καθημερινή ζωή η κόψη φαίνεται κάπως έτσι:
Το παράπονο είναι πρόβα. Όταν λες το ίδιο πρόβλημα τρεις φορές την μέρα, δεν το ξεφορτώνεσαι. Το προβάρεις για αύριο.
Το «είμαι» κλειδώνει. «Είμαι χάλια στα μαθηματικά» δεν είναι περιγραφή, είναι απόφαση. Αποφεύγεις τους αριθμούς, δεν εξασκείσαι, και μετά λες «βλέπεις; το ήξερα». Το «δεν έχω εξασκηθεί» λέει το ίδιο γεγονός και αφήνει την πόρτα ανοιχτή.
Η προσοχή ψάχνει αποδείξεις. Πες «τίποτα δεν μου βγαίνει» και θα μετράς κάθε αποτυχία. Τις επιτυχίες θα τις προσπερνάς σαν διαφημίσεις.
Οι ετικέτες των άλλων κολλάνε. Ένα «δεν είσαι για τέτοια» που άκουσες στα δώδεκα γίνεται δικό σου, αν το επαναλαμβάνεις χωρίς να ρωτήσεις ποιος το είπε και γιατί.
Το ίδιο κόλπο, σε μεγάλη κλίμακα. Ειδήσεις, διαφημίσεις, συνθήματα: ό,τι ακούς συχνά αρχίζει να μοιάζει αληθινό. Το ίδιο κάνουν και οι «σοφές» φράσεις: «να είσαι ρεαλιστής», «έτσι είναι», «είναι ό,τι είναι». Ακούγονται ώριμες. Συνήθως σημαίνουν «μην το πειράξεις».
Δοκίμασε να πεις το ίδιο πράγμα αλλιώς:
«Πρέπει να πάω» → «Επιλέγω να πάω».
«Δεν μου φτάνουν τα λεφτά» → «Τα λεφτά μου πάνε αλλού».
«Γιατί σε μένα;» → «Τι μου μαθαίνει αυτό;»
«Θα προσπαθήσω» → «Θα το κάνω» ή «Δεν θα το κάνω». Τίποτα από αυτά δεν αλλάζει την κατάσταση. Αλλάζει ποιος κάθεται στην θέση του οδηγού. Τα λόγια σου τα ακούει πρώτος ένας άνθρωπος. Λέγε του πράγματα που αξίζει να πιστέψει.
Οι πρακτικές
Επτά μέρες, ένα σημειωματάριο. Κάθε φράση που σε μικραίνει («δεν μπορώ», «πάντα σε μένα», «δεν προλαβαίνω») γράψ' την στο κινητό. Μην την διορθώνεις, μόνο κατέγραψέ την. Στο τέλος θα έχεις τις δέκα φράσεις που λες πιο συχνά.Τρία «είμαι» το πρωί. Πριν πιάσεις κινητό, πες φωναχτά τρεις προτάσεις, κάθε πρωί για 30 μέρες. Πρέπει να είναι πιστευτές: όχι «έχω εκατομμύρια», αλλά «είμαι ένας άνθρωπος που μαθαίνει να διαχειρίζεται τα λεφτά του».Η μέρα από πριν. Το πρωί πες μία πρόταση για την μέρα σαν να έχει ήδη τελειώσει όπως θέλεις: «Ήταν μια ήρεμη μέρα και έκλεισα ό,τι είχα να κλείσω.»Η ασπίδα. Όταν κάποιος σου κολλάει ετικέτα, πες μέσα σου «αυτό δεν είναι δικό μου» και διάλεξε εσύ την πρόταση που κρατάς.Δέκα ευχαριστώ. Πριν τον ύπνο, πες φωναχτά δέκα πράγματα για τα οποία είσαι ευγνώμων. Μικρά και αληθινά: ο καφές, ένα μήνυμα, ότι πήρε μπρος το αυτοκίνητο. Για 30 μέρες.