Τον 15ο αιώνα ένας Ινδός γιόγκι, ο Σβατμαράμα, έγραψε την «Χάθα Γιόγκα Πραντιπίκα», ένα από τα πιο γνωστά εγχειρίδια της γιόγκα. Για τις περισσότερες τεχνικές μιλάει ανοιχτά. Για λίγες γράφει ότι φυλάγονται κρυφές, όπως ένα κουτί με κοσμήματα. Μία από αυτές, στην απλή της μορφή, δεν θέλει ούτε στρώμα ούτε χρόνο. Είναι το πού κρατάς την γλώσσα σου. Ο πιο φυλαγμένος θησαυρός του βιβλίου είναι ήδη στο στόμα σου.
Πού είναι η γλώσσα σου αυτή την στιγμή; Πιθανότατα κάτω, ακουμπισμένη στα δόντια, σφιγμένη μαζί με το σαγόνι.
Η ιδέα
Αυτό που ακολουθεί είναι ο χάρτης της παράδοσης, όχι ανατομία.
Για τους γιόγκι το σώμα είναι ένας μικρός κόσμος, με δικό του φεγγάρι και δικό του ήλιο. Το φεγγάρι κάθεται ψηλά στο κεφάλι. Είναι δροσερό και στάζει συνεχώς μια λεπτή σταγόνα: την αμρίτα, το «αθάνατο». Ο ήλιος καίει στην κοιλιά, στο ύψος του ομφαλού. Είναι η φωτιά που χωνεύει το φαγητό σου.
Το πρόβλημα είναι η βαρύτητα. Το νέκταρ πέφτει προς τα κάτω, σταγόνα σταγόνα, και η φωτιά το καίει. Έτσι, κατά την παράδοση, φθείρεσαι, χάνεις την ζωντάνια σου και γερνάς. Είσαι κλεψύδρα που αδειάζει.
Η γλώσσα είναι το πώμα.
Ο γιόγκι μαθαίνει να γυρίζει την γλώσσα προς τα πίσω, πάνω από την μαλακή υπερώα, και να «πίνει» την σταγόνα πριν πέσει στην φωτιά. Η τεχνική λέγεται κετσάρι μούντρα, «αυτή που κινείται στον ουρανό», και τα κείμενα υπόσχονται πολλά: όποιον την κατακτήσει δεν τον ενοχλούν ούτε πείνα, ούτε δίψα, ούτε ύπνος. Στον δρόμο αλλάζει και η γεύση στο στόμα. Πρώτα αλμυρή και στυφή, μετά σαν γάλα, σαν βούτυρο, σαν μέλι. Όπως στον μύθο της ανάδευσης του ωκεανού, όπου πριν βγει το αθάνατο βγήκε το δηλητήριο.
Πρώτα πικρό. Μετά μέλι. Η σειρά δεν αλλάζει.
Και τώρα το γήινο κομμάτι, που δεν χρειάζεται καμία πίστη. Οι μυολειτουργικοί θεραπευτές και πολλοί ορθοδοντικοί λένε ότι η σωστή θέση ανάπαυσης της γλώσσας είναι ακριβώς αυτή που δίνουν οι γιόγκι στους αρχάριους: ολόκληρη ανεβασμένη στον ουρανίσκο, η άκρη λίγο πίσω από τα πάνω μπροστινά δόντια, χείλη κλειστά, ανάσα από την μύτη. Η γλώσσα που κρέμεται κάτω συνήθως πάει μαζί με στόμα μισάνοιχτο και ανάσα από το στόμα.
Οι γιόγκι το έλεγαν μυστικό. Οι ορθοδοντικοί το λένε οδηγία. Η γλώσσα σου δεν το έχει ακούσει από κανέναν.
Η παράδοση κλείνει με μια ιστορία. Ένα ελάφι του μόσχου γυρίζει όλο το δάσος για να βρει από πού έρχεται μια μυρωδιά που το τρελαίνει. Δεν την βρίσκει ποτέ. Βγαίνει από το δικό του σώμα.
Ό,τι γυρεύεις στο ψυγείο, στο κινητό και στους άλλους, στάζει ήδη από μέσα σου.
Οι πρακτικές
Το σημείο. Ακούμπησε την άκρη της γλώσσας στον ουρανίσκο, λίγο πίσω από τα πάνω μπροστινά δόντια, και άφησε όλη την γλώσσα να κολλήσει από πάνω. Χωρίς πίεση. Χείλη κλειστά, δόντια ελαφρά ανοιχτά. Κράτα την εκεί όσο περισσότερη ώρα μπορείς: στην δουλειά, στο αυτοκίνητο, στην ουρά.Ο έλεγχος. Τρεις υπενθυμίσεις στο κινητό την ημέρα, για δύο εβδομάδες. Όταν χτυπήσει, κοίτα μόνο πού είναι η γλώσσα. Αν είναι κάτω, ανέβασέ την.Ο χάρτης. Μία φορά, με κλειστό στόμα, πέρασε αργά την άκρη της γλώσσας από τα δόντια προς τα πίσω: πρώτα ο σκληρός ουρανίσκος, μετά εκεί που μαλακώνει. Ένα λεπτό. Μόνο παρατήρησε.Γλώσσα και ανάσα. Δέκα λεπτά την ημέρα, σε καθιστή θέση, με την γλώσσα στον ουρανίσκο και ανάσα μόνο από την μύτη. Πρόσεξε αν ο νους ησυχάζει πιο γρήγορα.Η γεύση. Όσοι κρατάνε πολλή ώρα την γλώσσα στον ουρανίσκο λένε ότι κάποια στιγμή νιώθουν μια γεύση στο στόμα. Αν σου συμβεί, σημείωσέ την. Μην την κυνηγήσεις.Δήλωση πολιτικής ορθότητας της ημέρας Η πλήρης κετσάρι μαθαίνεται μόνο με δάσκαλο και δεν ζορίζεται ποτέ. Η απλή εκδοχή, η γλώσσα στον ουρανίσκο, είναι ακίνδυνη για όλους. Αν πονάει η γνάθος σου, ρώτα οδοντίατρο.